خودافشايي (Self- Disclosure)
خودافشايي (Self- Disclosure):
نشان دادن صريح و محترمانه اين موضوع كه من كه هستم و در چه موقعيتي قرار دارم و دوست دارم چطور با من رفتار شود، نشان دهنده قاطعيت در روابط است و محور آن توانايي افشاي افكار، احساسات، علايق، تجارب و ديدگاه هاي خود به ديگران است. هرقدر دو طرف بيشتر رابطه خود را براي ديگري به شكل مناسبي افشا كنند، هم كدورت ها در رابطه زودتر از بين مي رود و هم سوء تفاهم ها مرتفع مي گردند. در مقابل، عدم افشاي خود ممكن است علاقه نداشتن به ارتباط و يا ناراحتي از آن تلقّي شود.
ماركمن و همكاران او، كه احتمالا علاقه مندترين پژوهشگران درباره خود فاش سازي هستند، معتقدند كه خودفاش سازي از ويژگي هاي بسيار بااهميت كاركرد رواني خوب به شمار مي آيد و در حكم نشانه سلامت شخصي و ابزاري براي كسب شخصيت سالم است.
هندريك (Hendrick) اظهار مي دارد كه خودافشايي وسيله اي براي بهبود روابط زناشويي است. خودافشايي فاش كردن كلامي و غيركلامي برخي از جنبه هاي خود ما هستند كه ديگران بدون كمك ما نمي توانند به وجود آن ها پي ببرند يا آن ها را بفهمند. وي معتقد است كه اگر عوامل رابطه اي خودافشايي را تحت تأثير قرار دهند، آن هم به نوبه خود مي تواند بر اين عوامل اثر بگذارد. همچنين او معتقد است: همسراني كه براي يكديگر خود را بيشتر فاش مي سازند، از ازدواج خود رضايت بيشتري دارند.
اينكه زوج ها روابطشان را چگونه تعريف مي كنند (سطحي يا صميمي، پايدار يا غيرقابل پيش بيني)، مي تواند خودافشايي را تحت تأثير قرار دهد. براي مثال، در يك رابطه پايدار و صميمي، در مقايسه با يك رابطه سطحي و غيرقابل پيش بيني، خودافشايي عميق تري صورت مي پذيرد. زمان يا مدت رابطه نيز مهم است. خودافشايي نوعاً و در طول زمان، به صورت تدريجي رشد مي كند، اگرچه گاهي رابطه ها سريع رخ مي دهند و خودافشايي با سرعت رشد مي كند.
خودافشايي با جنسيت نيز رابطه دارد. يكي از مؤثرترين عوامل در خودافشايي، جنسيت است. تحقيقات متعدد نشان داده اند كه زنان در مقايسه با مردان خودافشايي بيشتري دارند.
در دوران رشد، خودافشايي بيشتر بخشي از زندگي زنان است تا مردان. براي مثال، به طور زيستي پذيرفته شده است كه دختر بچه ها گريه مي كنند و سپس درباره ناراحتي هايشان صحبت مي كنند، در حالي كه پسر بچه ها صبور و آرام هستند. به دليل اينكه خودافشايي بيشتر بخشي از رشد دختران است تا پسران. از اين رو، زنان در مقايسه با مردان بيشتر اجازه دارند درباره مسائل شخصي خودافشايي كنند و مردان عملا كمتر خودافشايي مي كنند و علاقه دارند مسائلشان را در درون خود نگه دارند، در حالي كه زنان ارزش زيادي براي خودافشايي قايلند و براي تكميل رفتار رابطه اي مثبت، خودافشايي بيشتري را انتظار دارند