ترجمه: بهار خراساني/پنج دليل علمي براي بخشيدن ديگران در آستانه سال نو


تعطيلات سال نو فرصت خوبي است تا افراد مدت بيشتري از وقت‌شان را با خانواده و دوستان‌شان بگذرانند، از زندگي لذت بيشتري ببرند و استرس‌شان را کاهش دهند اما اگر خود خانواده و دوستان‌تان عامل ايجاد استرس در شما باشند و رفتارهاي ياس‌آور و آزارنده‌شان منشأ ناراحتي و تلخکامي شده باشند، چه بايد کرد؟...


 

زندگي در خيلي اوقات ما را با موقعيت‌هايي روبه‌رو مي‌کند که باعث ناراحتي يا خشم ما مي‌شوند از آزار جسمي و خيانت عاطفي گرفته تا مشاجرات روزمره ناشي از تضاد خواسته‌هاي ما با خواسته‌هاي اطرافيان‌مان اما دير يا زود بسته به شدت آزاري که ديده‌ايم يا کمکي که دريافت کرده‌ايم، معمولا مي‌توانيم آن حادثه آزارنده را پشت سر بگذاريم. اما گاهي مشکل است تلخکامي يا احساس بي‌عدالتي را به فراموشي بسپاريم. ممکن است مرتبا موقعيت‌هايي را که در آن دچار اشتباه شديم يا مورد سوء‌تفاهم قرار گرفتيم، در ذهن‌مان تکرار کنيم و دوباره از اول احساس خشم يا ناراحتي از قرباني‌شدن به ما دست دهد و شايد در خاموشي، مرتبا برداشت خودمان از ماجرا را تکرار مي‌کنيم و به دنبال راهي براي تلافي‌کردن مي‌گرديم. اين وضعيت ذهني باعث ايجاد استرس مي‌شود و به دنبال آن ميزان هورمون‌هاي استرس در خون بالا مي‌رود، فشار خون افزايش پيدا مي‌کند و قلب تندتر مي‌‌زند. هنگامي که افراد خشم خود را فرو مي‌برند و آسيب روحي که به آنها وارد شده است آنقدر شديد است که واکنش استرس در آنها فروکش نمي‌کند، تاوان اين کار را با به خطر انداختن سلامت جسمي و روحي خود مي‌دهند. قرن‌ها آموزه‌هاي‌ ديني بخشايش را به عنوان يک فضيلت ترويج کرده‌اند. اکنون شواهد فزاينده علمي نشان مي‌دهد‌ هنگامي که ما ديگران را مي‌بخشيم، با داشتن سلامت بيشتر و زندگي شادمان‌تر به خودمان هم کمک مي‌کنيم. توانايي بخشايش ممکن است تا حدي به اين علت در ما باشد، که راهي براي حل و فصل کردن موقعيت‌هايي باشد که در غير اين صورت به استرس‌هاي رواني و عصبي ناسالم منجر مي‌شود.
بخشايش چيست؟

بخشايش به معناي کنار گذاشتن خشم و دلخوري است که گاهي با همدلي بيشتر پيدا کردن با ديدگاه شخصي همراه مي‌شود که فکر مي‌کنيم به ما آسيب زده است. بخشايش انتخابي است که نمي‌‌گذارد ناراحتي گذشته ما با افکار و احساسات فعلي ما تداخل کند و آينده ما را به خطر اندازد. بخشايش به معناي آن نيست که آسيبي را که به شما وارد شده است، انکار کنيد، يا لزوما به معناي آن نيست که شخص يا اشخاصي را که بخشيده‌ايد دوباره به زندگي‌تان وارد کنيد يا حتي مستقيما با آنها صحبت کنيد. گرچه ممکن است براي برخي از افراد شگفت‌آور باشد، اما منافع اصلي بخشايش نه براي فردي است که بخشيده مي‌شود، بلکه براي فردي است که مي‌بخشد. بخشايش يک مهارت زندگي مانند مهارت‌هاي ديگر است. شما مي‌توانيد افکار منفي‌تان را – شايد با روي کاغذ آوردن آنها – مورد بررسي قرار دهيد و ببينيد آيا اين افکار تحريف‌شده نيستند و آيا ارزش دارد باز هم به آنها بچسبيد. گاهي مي‌توانيد بر چگونگي برداشت تان از ماجراهايي که براي‌تان اتفاق افتاده است، دوباره متمرکز شويد، تکنيکي که روان‌شناسان به آن «ترميم روايت» مي‌گويند. شما با اين تکنيک مي‌توانيد قدرتمندي‌هاي خودتان يا شيوه‌‌هايي که توانستيد با آنها با آن موقعيت ناراحت‌کننده کنار بياييد، را شناسايي کنيد. گاهي لازم است پيش از آنکه بتوانيد موقعيت آزارنده را پشت سر بگذاريد، تغيير عيني در زندگي خود ايجاد کنيد، مثلا به رابطه‌اي که در آن مورد سوءاستفاده قرار مي‌گيريد، پايان دهيد. بخشايش انکار کردن چيزي يا سرکوب کردن احساسات‌تان نيست،‌ بلکه رفتن به سوي پذيرش و درک، آرام‌شدن و رها کردن دلخوري‌ها است.
پنج دليل براي بخشايش

پژوهش‌هاي اخير نشان داده‌اند که بخشايش و رها شدن از عواطف و افکار منفي ناشي از دلخوري‌هاي گذشته مي‌تواند اين سودمندي‌ها را براي سلامت شما داشته باشد:

کاهش استرس: پژوهشگران دريافته‌اند هنگامي که ما يک خاطره ناراحت‌کننده را در ذهن‌مان دوباره زنده مي‌کنيم يا کينه کسي را که با ما بدرفتاري کرده يا به ما آسيب رسانده است، در دل مي‌پروريم، بدن با پاسخ استرس واکنش نشان مي‌دهد. عضلات ابرو فشرده مي‌شود، تعريق افزايش‌ مي‌يابد، ضربان قلب سريع‌تر مي‌شود و فشار خون بالا مي‌رود و ساير اندازه‌گيري‌ها هم نشان مي‌دهند که دستگاه عصبي در حالت هشدار شديد قرار دارد. در عوض اگر به بخشيدن افراد را به تصور درآوريم يا به سادگي به اين مساله فکر کنيم که آن فرد ممکن است چه احساسي داشته باشد يا چه چيزهايي باعث شده است او دست به آن رفتار آسيب‌رسان بزند، شاخص‌هاي استرس‌ بدني ما در حالت نسبتا متعادل باقي مي‌ماند. شما نمي‌‌تواند گذشته را تغيير دهيد، اما اين بررسي‌ها نشان مي‌دهد که چگونه تغيير نحوه تفکر نسبت به آسيب‌هاي گذشته مي‌تواند اثر آن را بر شما کاهش دهد و احتمال بيماري‌هاي ناشي از استرس را بکاهد.

تغيير قلب: اشتياق براي بخشايش ممکن است خطر بيماري قلبي را کاهش دهد. در بررسي‌هاي آزمايشگاهي نشان داده شده است که بخشيدن پدر يا مادري که به فرد آزار رسانده است يا دوستي که به او خيانت کرده است، با کاهش فشار خون، کاهش سرعت ضربان قلب و کاهش بار کاري عضله قلب همراه است.

روابط مستحکم‌تر: چه بخواهيد و چه نخواهيد، زن و شوهر در طول روابط درازمدت‌شان، اغلب ممکن است احساسات يکديگر را جريحه‌دار کنند. بررسي‌ها نشان داده‌اند زنان هنگامي که مي‌توانند همسرشان را ببخشند و در پاسخ به رفتار آسيب‌رسان شوهران‌شان احساس نيکوکاري کنند،‌ بسيار بهتر مي‌‌توانند تعارض‌هاي زناشويي‌شان را حل و فصل کنند. افزايش دادن توانايي بخشايش مي‌تواند به فرد کمک کند تا مانع تبديل شدن نوميدي‌هاي کوچک به ناکامي‌هاي بزرگ شود. تمرين مرتب بخشيدن نسبت به افرادي که با ما زندگي مي‌کنند- چه همسرمان باشد و چه يک کودک نوپاي دردسرآفرين- مانند نخ دندان کشيدن براي پيشگيري از ايجاد جرم دنداني است. اين کار کمک مي‌کند که حوادث جزيي به دلخوري‌هاي پايدار تبديل نشود.

کمک به تسکين درد و بيماري مزمن: هنگامي که با درد يا بيماري مزمن در خودمان يا نزديکان‌‌ مان مواجه مي‌شويم، گاهي با خشم، نوميدي، مقصر دانستن خودمان، يا احساس گناه نسبت به اثر بيماري بر عزيزان‌مان و احساس داغداري به خاطر از دست دادن زندگي سالم واکنش نشان مي‌دهيم. توانايي شما براي بخشيدن خودتان و کنار آمدن با درد و بيماري‌تان ممکن است به شفا يافتن شما کمک کند. افراد هنگامي که به يک بيماري لاعلاج مبتلا مي‌‌شوند، اغلب با مساله بخشايش مواجه مي‌شوند. پايان زندگي زماني است که افراد فرصت پيدا مي‌کنند چيزهايي را که نياز داشتند، بگويند. روابط‌شان را با ديگران ترميم کنند. بگويند که متاسف هستند و به خاطر چيزهايي که گفته‌اند يا انجام داده‌اند طلب بخشايش کنند. اين طلب بخشايش ممکن است در سطوح متعددي باشد و نزديکان فرد هم ممکن است از فرد مواجه با مرگ بخشايش بخواهند. اين کار هم باعث آرامش فرد در حال مردن و هم اطرافيان او شود. اگر طلب بخشايش ما در زمان حيات فرد انجام شود، بسيار بهتر است‌ تا زماني که ديگر به او دسترسي نداريم.

شادماني بيشتر: هنگامي که کسي را مي‌بخشيد - بيشتر از فردي که به شما آزار رسانده است- خودتان را مسوول شادماني آينده‌تان قلمداد مي‌کنيد. روان‌درمانگرها به طور فزاينده‌اي دارند متوجه مي‌شوند که در يک زمان مناسب در روند درماني، تکنيک بخشايش مي‌تواند به افراد کمک کند تا با ضربات عاطفي گذشته که او را ناراحت مي‌کند، کنار بيايد. يک نظرخواهي در سال 2004 در آمريکا از مراجعان به روان‌درمانگرها نشان داد که تقريبا همه اين افراد ضربات عاطفي قابل‌توجهي را در زندگي‌شان تجربه کرده‌اند و سه چهارم اين افراد اظهار کردند که دوست دارند بتوانند افراد مسوول اين آسيب‌ها را ببخشند و تلخي و خشمي که ناراحت‌شان مي‌کند با احساس رضايتمندي جايگزين کنند. بسياري از اين افراد که با اينکه هنوز آماده نبودند ديگران را ببخشند، اميدوار بودند شدت خشم و تلخکامي خود را کاهش دهند. آنها مي‌گفتند ديگر با تلافي کردن يا گرفتن حق خود از فرد خطاکار اشتغال خاطر ندارند. مهم‌تر اينکه اين مراجعاني که در طول روان‌درماني آشکارا از بخشايش صحبت کرده بودند، بهبود بيشتري را در علايم‌شان تجربه کردند.

به اين 6تا نمي‌گويند بخشش

1 وانمود کردن به اينکه همه چيز خوب است.

2 سرکوب کردن خشم و احساس ناراحتي

3 ناديد‌ه گرفتن رفتار زيانبار.

4 اجبارا مصالحه کردن يا ادامه دادن تماس با فردي که شما را آزار داده است.

5 چيزي که با فشار آوردن به خود مي‌توانيد انجام دهيد.

6 فراموش کردن- اينکه بتوانيد يک حادثه آزارنده گذشته را بدون دستخوش احساسات شدن به تصور درآوريد.

يک تمرين ذهني براي بخشيدن

يک جاي آرام پيدا کنيد، بنشينيد و ذهن و بدن خود را به حالت آرامش درآوريد. تصور کنيد که کسي نسبت به او احساس دلخوري داريد، يا کسي که باعث درد و ناراحتي شما شده است، جلوي شما است.

با چيزي کوچک شروع کنيد، نه با شخصي که آسيب بزرگي را به شما وارد آورده است. قلب خود را به سوي او بگشاييد و مراقب هر عاطفه‌اي باشيد که ورود او را مانع مي‌شود. بعد به آرامي بگوييد: «هر کاري که نسبت به من انجام داده باشي، چه عامدانه و چه غيرعامدانه، باز هم تو را مي‌بخشم.»

در حالي که تنفس مي‌کنيد و عضلات‌تان را آرامش مي‌بخشيد، او را ببخشيد و بگذاريد دلخوري‌تان برطرف شود. بعد از چند دقيقه، تصور کنيد مي‌گذاريد که آن فرد برود، در حالي که او تحت تاثير بخشايش شما قرار گرفته است. اين تمرين را با تصوير کسي که شما به او آسيب رسانده‌ايد، تکرار کنيد و از او براي خودتان طلب بخشايش کنيد. بعد خودتان را به خاطر چيزهايي ببخشيد که بر اساس قضاوت سخت‌تان، خود را به خاطر آنها مقصر مي‌دانيد.

اين تمرين گرچه ممکن است مشکل يا ناراضي‌کننده به نظر رسد، اما مي‌تواند ارزشمند باشد. به هر يک از عواطف يا افکارتان که مانع از بخشايش مي‌شود، توجه کنيد و سعي کنيد چيزهايي را شناسايي کنيد که مي‌خواهيد در رابطه تان با ديگران به آنها بپردازيد.