همنوایی یا همرنگی، فرایندی است که طی آن، شخص احساس فشار خیالی یا واقعی از سوی گروه نسبت به خودش کرده و در نتیجه، رفتار خویش را تغییر میدهد.[1]
قدیمیترین آزمایشی که در خصوص این مفهوم صورت گرفته، مربوط به کار شریف Sherif در سال 1935 میباشد. وی طبق تحقیقی نشان داد که افراد، تحت تأثیر گفتههای دیگران قرار میگیرند. او یک منبع ثابت نور در اتاقی کاملاً تاریک بر روی پردهای تاباند. بدیهی است که پس از چند لحظه آزمودنیها نقطه مزبور را متحرک خواهند دید، اما احساس میزان جابهجایی نقطه نورانی در همه یکسان نخواهد بود، وی با دو آزمایش جداگانه انفرادی و جمعی، تغییر زیادی را در نظر آزمودنیها در میزان جا بهجایی نقطه مزبور(نورانی) دریافت و این امر نشان داد که افراد خود را با گروه و نظر سایر افراد، همنوا میکنند.
تفاوت همنوایی با اطاعت
همنوایی یعنی توافق درونی شده با قواعد، هنجارها و قراردادهایی که در بیرون قرار گرفتهاند. مانند زمانی که با یک گروه، یک تفکر قالبی، موازین قانونی و یا آموزه مذهبی سازگار میشویم.
همنوایی را باید از اطاعت(Compliance) تمییز داد. همنوایی بر توافق درونی با دیگران دلالت دارد در حالی که اطاعت، به معنای توافق صوری بوده و ممکن است با پیامد فوری مخالفت هم روبرو شود. اطاعت غالبا، فرمانبرداری از اقتدار تلقی شده و میتواند شالودهای برای مصلحتبینی درازمدت در آینده باشد. همنوایی یا آگاهانه است یا ناآگاهانه اما اطاعت لزوماً آگاهانه است.2
عوامل مؤثر بر همنوایی3
مطالعات زیادی درباره همنوایی انجام گرفته است. این بررسیها نشان دادهاند که بسیاری از عوامل موقعیتی، میزان تسلیم شدن یک فرد را به فشار گروهی تحت تأثیر قرار میدهند. این عوامل به قرار زیرند:
همنوایی یا همرنگی، فرایندی است که طی آن، شخص احساس فشار خیالی یا واقعی از سوی گروه نسبت به خودش کرده و در نتیجه، رفتار خویش را تغییر میدهد.